Olay Kaynaklı Mimari ve As-Of Sorgular

Ordo’da finansal durum güncellenmez; olay eklenir. Bir sözleşmenin bugünkü bakiyesi, kuruluşundan bu yana biriken olayların (tahsilat, ücret, tahsis, teslimat, yeniden yapılandırma…) deterministik olarak katlanmasıyla türetilir.

Neden?

• Denetlenebilirlik: “Bu rakam nereden geldi?” sorusunun cevabı, rakamı üreten olay zinciridir. Zincir değiştirilemez (append-only) olduğundan cevap her zaman kesindir.
• Geri oynatma: Bir hata düzeltmesi, geçmişi silmek yerine düzeltici olay ekler. Neyin ne zaman düzeltildiği de kalıcı kayıttır.
• Tek hesaplama kaynağı: Bakiye hiçbir yerde “saklanan bir sayı” değildir; her kanal aynı olaylardan aynı sonucu türetir.

As-of sorgular

Okuma uçlarının çoğu asOf parametresini destekler; sistemin o günkü bilgisiyle durumu yeniden üretir:

GET /api/v1/contracts/ctr_01J8ZK4T2M/statement?asOf=2026-03-31

asOf=2026-03-31 yanıtı, 31 Mart kapanışındaki olay kümesiyle hesaplanır — bugünkü kural setiyle değil, o gün geçerli ve sabitlenmiş kural sürümleriyle. Denetim ve BDDK raporlarının geçmiş dönem doğrulaması bu mekanizmayla yapılır.

Olay kaydının şekli

{
  "eventId": "evt_01J9AB3XKQ",
  "type": "PAYMENT_SETTLED",
  "occurredAt": "2026-08-20T09:14:33Z",
  "contractId": "ctr_01J8ZK4T2M",
  "payload": {
    "amountMinor": 250000,
    "currency": "TRY",
    "installmentNo": 14
  },
  "actor": { "userId": "ops-user-1", "channel": "OPS_CONSOLE" },
  "traceId": "8f4a2c1e-9b3d-4e7f-a1c2-5d6e7f8a9b0c"
}

Her olay; aktörü, kanalı ve traceId’yi taşır. İdari eylemler (onay, yetki değişikliği) de aynı defterde tutulur — finansal iz ile operasyonel iz ayrışmaz.

Çalışma ortamı ve kalıcılık

Kimlik sağlayıcı ve çekirdek API, Cloudflare Containers üzerinde çalışır; kalıcılık yönetilen Postgres üzerindedir:

• kimlik sağlayıcının realm verisi,
• olay defteri (es.events tablosu),
• denetim izi.

Olay kaynaklı defter modeli bu altyapıda değişmez: defter append-only’dir ve durum, olayların katlanmasıyla türetilmeye devam eder.